چگونگي شناسايي کودکان بيش فعال در مدارس
اين علائم اختلالي بيش فعالي يا اختلال کمبود توجه و تمرکز در کودکان است که شامل پرفعاليتي (پرتحرکي) کمبود توجه و تمرکز، بروز اعمال تکانه اي (اعمال ناگهاني و غيرقابل پيش بيني) است، اين اختلال داراي سه نوع است.
▪ نوع اول: در اين نوع کودک فقط مشکل در نگهداري توجه و تمرکز دارد.
▪ نوع دوم: فقط پرتحرکي و بيش فعالي ديده مي شود.
▪ نوع سوم: ترکيبي که کودک هم پرتحرک بوده و هم مشکل توجه و تمرکز دارد.
اين اختلال در پنج درصد کودکان دبستاني ديده مي شود. در پسرها سه تا پنج برابر شايعتر از دختران است و بيشتر در پسران اول خانواده ديده مي شود.از نظر سبب شناسي عامل اصلي ناشناخته است اما فاکتورهاي متعدد ژنتيک، رشدي، صدمات مغزي، عوامل عصبي شيميايي، فاکتورهاي عصبي فيزيولوژيکي و عوامل اجتماعي روانشناختي را مؤثر مي داند.
● علائم بيش فعالي
کودک غالباً با دستهايش بازي مي کند و در جايش مي لولد. کودک معمولاً کلاس را ترک مي کند، غالباً مي دود و يا مي پرد، غالباً بازي يا فعاليتهايش پرصدا است، زياد صحبت مي کند و به نظر مي رسد که کودک هميشه درحال حرکت است.
● علائم مربوط به اختلال توجه و تمرکز
کودک از توجه به جزئيات ناتوان است، هنگام صحبت مستقيم با او، به نظر مي رسد که گوش نمي کند اغلب قادر به پيگيري دستورات و يا اتمام کارها نيست. معمولاً از فعاليتهايي که نياز به کوشش ذهني دارد اجتناب مي کند(پرهيز از انجام تکاليف مدرسه)، فراموشکار است، اغلب وسايل خود را گم مي کند، در کارهاي ديگران دخالت مي کند و حاضرجواب است.
کودکاني که تعداد زيادي از اين علائم را دارا هستند حتماً بايد از نظر وجود اين اختلال توسط روانپزشک کودک و يا متخصص اطفال بررسي شوند. اين کودکان با ورود به مدرسه بيشتر مساله دار مي شوند و چون کودکاني پرتحرک هستند، معمولاً يک يا دو زنگ اول را تحمل مي کنند و بيشتر در ساعات نزديک ظهر بي قراري و پرتحرکي نشان مي دهند.
مواردي که مي تواند به معلمان اين دانش آموزان کمک کند عبارتنداز:
۱) هر پانزده الي سي دقيقه به آنها اجازه دهيد از کلاس خارج شوند
۲) اين دانش آموزان را در ميزهاي اول کلاس قرار دهيد
۳) در هنگام تدريس دروس آنها را مخاطب قرار دهيد
۴) برخي امتحانات مانند ديکته را از آنها به صورت انفرادي به عمل آوريد و قبل از تحويل برگه امتحاني او به او يادآور شويد که يکي دو دور برگه خود را نگاه کند.
۵) به آنها اعتماد به نفس بدهيد تا زمينه ساز بروز افسردگي در آنها نباشد.
از نظر تشخيص بايد علائم ذکر شده حداقل در دو محيط مانند مدرسه و منزل وجود داشته باشد و ارائه گزارش معلم از وضعيت کودک در کلاس ضروري است. اين مساله از اين نظر حائز اهميت است که بايد کودکان شلوغ را که در خانه، والدين عملاً کنترل خوبي بر آنها ندارند و در حقيقت سيستم خانواده فاقد انضباط کافي براي کنترل فرزندان است، از کودکان پرتحرک تشخيص داد زيرا هنگامي که اولياي مدرسه مشکلي با کودک ندارند و مسائل کودک فقط مربوط به خانه است احتمال مي رود که کودک دچار اختلال رفتاري ناشي از عدم کنترل کافي و مؤثر والدين باشد.
● درمان اين اختلال چيست؟
با توجه به علائم اختلال و عوارض زياد ناشي از آن مانند انواع بدرفتاري و بي توجهي به کودک که در نهايت منجر به کاهش حس احترام به خود و اعتماد به نفس در وي مي شود، ضروري است که اين گونه کودکان تحت درمان قرار گيرند. بهترين درمان اين اختلال استفاده از داروهاي محرک است که يکي از بهترين انواع اين داروها به نام رتيالين در ايران نيز وجود دارد و مورد استفاده قرار مي گيرد، در حدود هفتاد و پنج درصد کودکان به اين دارو جواب مثبت مي دهند و معمولاً نخستين علامتي که از بين مي رود پرتحرکي کودک و آخرين علامت کمبود توجه و تمرکز است که بهبود مي يابد. از روشهاي ديگر درماني مي توان از رفتار درماني، آموزش و مشاوره با والدين و گروه درماني نيز نام برد.
به هر حال اختلال بيش فعالي، کمبود توجه و تمرکز، اختلالي است که در صورت تشخيص زودهنگام و درمان به موقع از بسياري از عوارض احتمالي آينده آن جلوگيري نمود.
▪ نوع اول: در اين نوع کودک فقط مشکل در نگهداري توجه و تمرکز دارد.
▪ نوع دوم: فقط پرتحرکي و بيش فعالي ديده مي شود.
▪ نوع سوم: ترکيبي که کودک هم پرتحرک بوده و هم مشکل توجه و تمرکز دارد.
اين اختلال در پنج درصد کودکان دبستاني ديده مي شود. در پسرها سه تا پنج برابر شايعتر از دختران است و بيشتر در پسران اول خانواده ديده مي شود.از نظر سبب شناسي عامل اصلي ناشناخته است اما فاکتورهاي متعدد ژنتيک، رشدي، صدمات مغزي، عوامل عصبي شيميايي، فاکتورهاي عصبي فيزيولوژيکي و عوامل اجتماعي روانشناختي را مؤثر مي داند.
● علائم بيش فعالي
کودک غالباً با دستهايش بازي مي کند و در جايش مي لولد. کودک معمولاً کلاس را ترک مي کند، غالباً مي دود و يا مي پرد، غالباً بازي يا فعاليتهايش پرصدا است، زياد صحبت مي کند و به نظر مي رسد که کودک هميشه درحال حرکت است.
● علائم مربوط به اختلال توجه و تمرکز
کودک از توجه به جزئيات ناتوان است، هنگام صحبت مستقيم با او، به نظر مي رسد که گوش نمي کند اغلب قادر به پيگيري دستورات و يا اتمام کارها نيست. معمولاً از فعاليتهايي که نياز به کوشش ذهني دارد اجتناب مي کند(پرهيز از انجام تکاليف مدرسه)، فراموشکار است، اغلب وسايل خود را گم مي کند، در کارهاي ديگران دخالت مي کند و حاضرجواب است.
کودکاني که تعداد زيادي از اين علائم را دارا هستند حتماً بايد از نظر وجود اين اختلال توسط روانپزشک کودک و يا متخصص اطفال بررسي شوند. اين کودکان با ورود به مدرسه بيشتر مساله دار مي شوند و چون کودکاني پرتحرک هستند، معمولاً يک يا دو زنگ اول را تحمل مي کنند و بيشتر در ساعات نزديک ظهر بي قراري و پرتحرکي نشان مي دهند.
مواردي که مي تواند به معلمان اين دانش آموزان کمک کند عبارتنداز:
۱) هر پانزده الي سي دقيقه به آنها اجازه دهيد از کلاس خارج شوند
۲) اين دانش آموزان را در ميزهاي اول کلاس قرار دهيد
۳) در هنگام تدريس دروس آنها را مخاطب قرار دهيد
۴) برخي امتحانات مانند ديکته را از آنها به صورت انفرادي به عمل آوريد و قبل از تحويل برگه امتحاني او به او يادآور شويد که يکي دو دور برگه خود را نگاه کند.
۵) به آنها اعتماد به نفس بدهيد تا زمينه ساز بروز افسردگي در آنها نباشد.
از نظر تشخيص بايد علائم ذکر شده حداقل در دو محيط مانند مدرسه و منزل وجود داشته باشد و ارائه گزارش معلم از وضعيت کودک در کلاس ضروري است. اين مساله از اين نظر حائز اهميت است که بايد کودکان شلوغ را که در خانه، والدين عملاً کنترل خوبي بر آنها ندارند و در حقيقت سيستم خانواده فاقد انضباط کافي براي کنترل فرزندان است، از کودکان پرتحرک تشخيص داد زيرا هنگامي که اولياي مدرسه مشکلي با کودک ندارند و مسائل کودک فقط مربوط به خانه است احتمال مي رود که کودک دچار اختلال رفتاري ناشي از عدم کنترل کافي و مؤثر والدين باشد.
● درمان اين اختلال چيست؟
با توجه به علائم اختلال و عوارض زياد ناشي از آن مانند انواع بدرفتاري و بي توجهي به کودک که در نهايت منجر به کاهش حس احترام به خود و اعتماد به نفس در وي مي شود، ضروري است که اين گونه کودکان تحت درمان قرار گيرند. بهترين درمان اين اختلال استفاده از داروهاي محرک است که يکي از بهترين انواع اين داروها به نام رتيالين در ايران نيز وجود دارد و مورد استفاده قرار مي گيرد، در حدود هفتاد و پنج درصد کودکان به اين دارو جواب مثبت مي دهند و معمولاً نخستين علامتي که از بين مي رود پرتحرکي کودک و آخرين علامت کمبود توجه و تمرکز است که بهبود مي يابد. از روشهاي ديگر درماني مي توان از رفتار درماني، آموزش و مشاوره با والدين و گروه درماني نيز نام برد.
به هر حال اختلال بيش فعالي، کمبود توجه و تمرکز، اختلالي است که در صورت تشخيص زودهنگام و درمان به موقع از بسياري از عوارض احتمالي آينده آن جلوگيري نمود.
+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و هشتم اردیبهشت ۱۳۹۰ ساعت 18:56 توسط دانشجویان دانشگاه اهواز
|